Modeli zaman ve maliyet verisiyle ilişkilendiriyoruz.
BIM modelini iş programı ve maliyet verisiyle ilişkilendirerek yapım sürecini zaman, sıra, miktar ve bütçe açısından daha görünür hale getiriyoruz.
Amaç yalnızca modeli hareketlendirmek veya maliyet eklemek değil; proje kararlarını zaman ve maliyet etkileriyle birlikte değerlendirmektir.
3D, 4D ve 5D arasındaki fark

3D — Geometri
- Ne?
- Nerede?
- Nasıl görünüyor?
4D — Geometri + Zaman
- Ne zaman?
- Hangi sırada?
- Hangi iş paketinde?
5D — Geometri + Zaman + Maliyet
- Ne kadar?
- Hangi bütçe kaleminde?
- Değişikliğin maliyet etkisi ne?
Görsellerdeki tüm sayısal değerler öğretici/temsili örneklerdir; gerçek proje metriği veya DFL referans verisi değildir.
Model, iş programıyla ilişkilendirildiğinde yapım süreci görünür hale gelir.

- 01Model Elemanı
- 02WBS / İş Paketi
- 03Aktivite
- 04Başlangıç / Bitiş
- 05Süre
- 06Bağımlılık
- 074D Görselleştirme
Güvenilir 4D için doğru model, doğru iş programı, doğru WBS ve doğru model–aktivite eşleştirmesi gerekir.
4D kullanım alanları
- Yapım sırası değerlendirmesi
- Fazlama
- İş paketleri
- Lojistik
- Saha yerleşimi
- Geçici işler
- Erişim / çalışma alanları
- Kritik işlerin görsel kontrolü
- Koordinasyon toplantıları
- İlerleme değerlendirmesi
4D model bu kararları otomatik üretmez; planlama ve değerlendirme için görsel karar desteği sağlar.
Güzel bir animasyon, iyi bir 4D planlama anlamına gelmez.

Gerçek 4D için
- WBS
- Aktivite kodu
- Başlangıç / bitiş
- Süre
- Predecessor / successor
- Faz
- Güncel program
- Doğru model–aktivite eşleştirmesi
5D BIM, modele fiyat yazmak değildir.

- 01Model Elemanı
- 02Miktar
- 03Cost Code
- 04Birim Fiyat
- 05Toplam Maliyet
Maliyet hesabının güvenilirliği, modeldeki miktar ve veri kalitesine bağlıdır.
Maliyet hesabı, modeldeki miktarın güvenilirliği kadar güvenilirdir.
- Kategori
- Geometri
- Parametre
- Classification
- Quantity rules
- Cost code
- Birim
- Fiyat kaynağı
- Fiyat tarihi
Model değişikliği, zaman ve maliyet kararlarını birlikte etkileyebilir.

Görsellerdeki tüm sayısal değerler öğretici/temsili örneklerdir; gerçek proje metriği veya DFL referans verisi değildir.
- 01Model Revizyonu
- 02Miktar Değişimi
- 03Aktivite Etkisi
- 04Süre Etkisi
- 05Maliyet Etkisi
- 06Karar
4D / 5D teknik süreci
- 01Model kapsamını kontrol et
- 02WBS / cost structure oluştur
- 03Model elemanlarını eşleştir
- 04Zaman verisini bağla
- 05Maliyet verisini bağla
- 06Kontrol / doğrulama
- 07Senaryo / revizyon değerlendirmesi
- 08Rapor / karar desteği
Tek bir sonuç yerine alternatifler karşılaştırılabilir.
Senaryo A
- Süre
- Sıra
- Kaynak
- Maliyet
- Saha etkisi
Senaryo B
- Süre
- Sıra
- Kaynak
- Maliyet
- Saha etkisi
Senaryo C
- Süre
- Sıra
- Kaynak
- Maliyet
- Saha etkisi
Karşılaştırma başlıkları gösterilmektedir; gerçek proje verisi içermez.
Planlanan ve gerçekleşen ilerleme karşılaştırılabilir.
Güncel saha veya proje verileri mevcut olduğunda, planlanan ve gerçekleşen durum model üzerinden karşılaştırılabilir.
Proje kapsamına göre çıktılar
- 4D simülasyon
- Phasing görselleri
- İş paketi görünümleri
- Model–schedule ilişki tablosu
- Quantity / cost mapping
- Cost breakdown
- Senaryo karşılaştırmaları
- Revizyon etki analizi
- Görsel raporlar
Bu çıktıların tamamı her projede zorunlu değildir; kapsam proje gereksinimine göre belirlenir.
Teknoloji ve veri ortamı
- Autodesk Revit
- Navisworks
- Autodesk Construction Cloud
- Primavera P6 / MS Project kaynaklı iş programı verileri
- Excel / CSV
- IFC / openBIM
- Gerektiğinde otomasyon
Kullanılan yazılım ve veri yapısı proje gereksinimine göre belirlenir.
Zaman ve maliyet verisini modelle ilişkilendirerek kararları daha görünür hale getirelim.
Model kapsamını, iş programı yapısını, miktar ve maliyet verisini birlikte değerlendirelim.
